W związku z narodzinami potomstwa mamy prawo od 20 do 37 tygodni urlopu macierzyńskiego, a następnie bezpośrednio po nim do 41 tygodni urlopu rodzicielskiego, przy czym 9 tygodni z tego urlopu może wykorzystać wyłącznie drugi małżonek (najczęściej ojciec dziecka). W tym okresie rodzicowi przysługuje zasiłek macierzyński w wysokości 70% podstawy wymiaru.

Wysokość zasiłku macierzyńskiego w okresie urlopu macierzyńskiego zależy od daty kiedy złożymy wniosek. Jeśli wniosek zostanie złożony w terminie 21 dni od porodu to jego wysokość będzie wynosiła 80% podstawy wymiaru za cały okres urlopu macierzyńskiego, który zasadniczo trwa 20 tygodni przy narodzinach jednego dziecka, zaś przy ciążach mnogich: 31 tygodni przy urodzeniu 2 dzieci, 33 tygodnie przy urodzeniu 3 dzieci, 35 tygodni przy urodzeniu 4 dzieci i 37 tygodni przy urodzeniu 5 i więcej dzieci. Jeśli złożymy wniosek po 21 dniach to otrzymamy 100% podstawy wymiaru przez okres pierwszych 20 tygodni, a następnie 60% podstawy wymiaru za pozostały okres. Jeśli w terminie 21 dni od porodu złożymy zarówno wniosek o urlop macierzyński i rodzicielski to będziemy otrzymywać 81,5% podstawy wymiaru przez cały okres.

Kobieta powinna wykorzystać co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego, zaś resztę urlopu może przekazać do wykorzystania ojcu dziecka. Istnieje również możliwość korzystania przez rodziców z urlopu macierzyńskiego równocześnie przy czym nie mogą w wyniku powyższego przekroczyć przysługującego im łącznie okresu. W sytuacji gdy matka dziecka jest osobą niepełnosprawną z orzeczoną niezdolnością do samodzielnej egzystencji może zrezygnować ze świadczenia macierzyńskiego po 8 tygodniach i wówczas zasiłek macierzyński może otrzymywać ojciec, który opiekuje się dzieckiem lub inny członek rodziny. Ustawodawca przewidział również możliwość wykorzystywania zasiłku macierzyńskiego po 8 tygodniu przez ojca dziecka lub członka rodziny w przypadku  porzucenia przez matkę dziecka, przy czym zasiłek będzie przysługiwał po dniu porzucenia dziecka. Wyjątkiem od wyżej wskazanych zasad jest również śmierć matki, gdy po dniu wystąpienia takiego zdarzenia będzie również przysługiwał zasiłek macierzyński.

 Zasiłek macierzyński przysługuje również w razie urodzenia dziecka po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli ubezpieczenie to ustało w okresie ciąży:

1) wskutek śmierci, ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy;

2) z naruszeniem przepisów prawa, stwierdzonym prawomocnym orzeczeniem sądu.

Ubezpieczonej będącej pracownicą, której umowa o pracę wygasła z powodu śmierci pracodawcy lub z którą rozwiązano stosunek pracy w okresie ciąży z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji zakładu i której nie zapewniono innego zatrudnienia, przysługuje do dnia porodu zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego.

Ubezpieczonej będącej pracownicą zatrudnioną na podstawie umowy o pracę na czas określony, z którą umowa o pracę na podstawie art. 177 § 3 Kodeksu pracy została przedłużona do dnia porodu – przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego po ustaniu ubezpieczenia.

Prawo do zasiłku macierzyńskiego przysługuje również osobie, która przyjęła
na wychowanie dziecko w wieku do 14 lat występując jednocześnie o jego przysposobienie bądź niezawodowej rodzinie zastępczej, która przyjęła na wychowanie dziecko w wieku
do lat 7 lub w przypadku dzieci z odroczonym obowiązkiem szkolnym w wieku do lat 10 (tzw. urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego).