Często zastanawiamy się jakie mamy prawa w ramach postępowania karnego toczącego się z naszym udziałem jako osoby pokrzywdzonej. Zbiór takich uprawnień powinien zostać nam wręczony przy pierwszym przesłuchaniu, jednakże zazwyczaj jest to wydruk przepisów z kodeksu postępowania karnego, którego większość osób nie czyta lub nie rozumie w jaki sposób przekłada się to na jego sytuację. 

Podstawowym uprawnieniem w ramach postępowania przygotowawczego, czyli dochodzenia bądź śledztwa prowadzonego przez Policję/Prokuraturę jest możliwość wnioskowania o przeprowadzenie określonych czynności takich jak: wnioskowanie o przesłuchanie świadków, wystąpienie do określonych instytucji o przesłanie dokumentów mających związek z przestępstwem np. dokumentacji medycznej ze Szpitala, dokumentacji od psychiatry bądź psychologa, którego często nie jesteśmy w stanie sami uzyskać. Może to też być informacja o innych toczących się postępowaniach i ich stanie czy też o przeprowadzonych interwencjach Policji ze wskazaniem co było ich powodem, a przede wszystkim jakie były w związku z tym ustalenia. Pomocne jest również wnioskowanie o przeprowadzenie dowodu z notatników policyjnych, które mogą zawierać szczegóły interwencji.

Będąc pokrzywdzonym możemy również żądać przeprowadzenie czynności przesłuchania świadków w naszej obecności czy powiadamiania o terminie ich przeprowadzenia.

Najprzydatniejszym uprawnieniem jest możliwość przejrzenia akt postępowania i wykonywanie z nich fotokopii lub uzyskiwanie kopii bądź odpisów, co umożliwia nam zapoznanie się z treścią zeznań świadków, wydanych opinii biegłych czy innych dokumentów zgromadzonych w sprawie. Tego typu informacje są pomocne w kontekście podejmowania dalszej inicjatywy w trakcie postępowania, gdzie zazwyczaj zależy nam na ukaraniu sprawcy przestępstwa. Warto robić fotokopie, które są nieodpłatne, gdyż za kopię dokumentu zapłacimy 1zł za każdą stronę, a za uwierzytelniony odpis 6zł za stronę, co przy dużej ilości dokumentów może stanowić znaczny wydatek. W przypadku odmowy udostępnienia nam akt przysługuje nam zażalenie na taką odmowę.

Będąc przesłuchiwanym możemy też zażądać, aby nie był jawny nasz adres zamieszkania, który zamieszcza się wówczas wyłącznie w załączniku adresowym, który nie jest udostępniany stronom postępowania. Możemy też wskazać inny adres do doręczania  nam korespondencji, niż ten pod którym zamieszkujemy.

W przypadkach przestępstw na tle seksualnym możemy żądać, aby osobą dokonującą przesłuchania był Policjant lub Prokurator czy też biegły psycholog bądź psychiatra tej samej płci co pokrzywdzony. Możemy również żądać przesłuchania przy zastosowaniu urządzeń technicznych umożliwiającej przeprowadzenie tej czynności na odległość, aby uniknąć krępującego oddziaływania na nas ze strony podejrzanego.

W sytuacjach, gdy nie jesteśmy w stanie stawić się na wezwanie organów ścigania z uwagi na nasz stan zdrowia możemy wnioskować o przeprowadzenie czynności w naszym miejscu zamieszkania.

Jeśli sprawa toczy się przed oddaloną jednostką Prokuratury bądź Policji to możemy również wnioskować o przesłuchanie nas w najbliższym Komisariacie, w którego rejonie mieszkamy.

W sytuacjach gdy ma być nam okazany podejrzany to mamy prawo żądać przeprowadzenia takiej czynności za tzw. szkłem weneckim, które uniemożliwia nasze rozpoznanie przez sprawcę.

W przypadku dwukrotnego umorzenia przez Prokuratora postępowania lub odmowy jego wszczęcia możemy samodzielnie złożyć akt oskarżenia do Sądu, jednakże powyższe wiąże się przymusem radcowsko-adwokackim. Możemy albo wynająć pełnomocnika z wyboru albo wnosić o przydzielenie pełnomocnika do danego postępowania z urzędu.

Mamy również prawo wnioskować, aby być powiadomionym o tym, że osoba podejrzana jest zwolniona z tymczasowego aresztu.