Świadczenie rodzicielskie zwane potocznie ‘’kosiniakowym’’ od jego pomysłodawcy Władysława Kosiniaka-Kamysza stanowi wsparcie dla kobiet, które po porodzie nie mają uprawnień do otrzymania zasiłku macierzyńskiego, gdyż nie pracowały wcześniej, nie opłacały dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego na umowach cywilnoprawnych bądź też studiowały. O wypłatę świadczenia rodzicielskiego mogą starać się również osoby, które przysposobiły dzieci, stały się opiekunami prawnymi lub też pełnią funkcję rodzin zastępczych niezawodowych i objęły opieką dziecko do 7 roku życia lub do 10 roku życia w przypadku dzieci z odroczonym obowiązkiem szkolnym.

W tego typu przypadkach niezależnie od wysokości dochodów możemy wystąpić o przyznanie świadczenia rodzicielskiego w wysokości 1.000zł miesięcznie, które wypłacane jest przez okres od 52 tygodni do 71 tygodni, w zależności od tego ile dzieci kobieta urodziła, tj.:

• 52 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie,  przysposobienia jednego dziecka lub objęcia opieką jednego dziecka;
• 65 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie,  przysposobienia dwojga dzieci lub objęcia opieką dwojga dzieci;
• 67 tygodni – w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie,  przysposobienia trojga dzieci lub objęcia opieką trojga dzieci;
• 69 tygodni – w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie,  przysposobienia czworga dzieci lub objęcia opieką czworga dzieci;
• 71 tygodni – w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie,  przysposobienia pięciorga i więcej dzieci lub objęcia opieką pięciorga i więcej dzieci.

Wskazane okresy podlegają wydłużeniu w przypadku wcześniaków na następujących zasadach:

• W przypadku urodzenia dziecka przed ukończeniem 28. tygodnia ciąży lub z masą urodzeniową nie większą niż 1000 g okresy, o których mowa w ust. 3, ulegają wydłużeniu o tydzień za każdy tydzień pobytu dziecka w szpitalu do upływu 15. tygodnia po porodzie;
• W przypadku urodzenia dziecka po ukończeniu 28. tygodnia ciąży i przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży i z masą urodzeniową większą niż 1000 g okresy, o których mowa w ust. 3, ulegają wydłużeniu o tydzień za każdy tydzień pobytu dziecka w szpitalu do upływu 8. tygodnia po porodzie;
• W przypadku urodzenia dziecka po ukończeniu 37. tygodnia ciąży i jego pobytu w szpitalu, pod warunkiem że pobyt dziecka w szpitalu po porodzie będzie wynosił co najmniej 2 kolejne dni, przy czym pierwszy z tych dni będzie przypadał w okresie od 5. do 28. dnia po porodzie, okresy, o których mowa w ust. 3, ulegają wydłużeniu o tydzień za każdy tydzień pobytu dziecka w szpitalu w okresie od 5. dnia do upływu 8. tygodnia po porodzie.

O świadczenie rodzicielskie mogą starać się również ojcowie jeśli:

• na wniosek matki dziecka skrócono okres pobierania świadczenia rodzicielskiego, zasiłku macierzyńskiego lub innego uposażenia za okres urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub urlopu rodzicielskiego, po wykorzystaniu przez nią tego świadczenia, zasiłku lub uposażenia za okres co najmniej 14 tygodni od dnia urodzenia dziecka;
• śmierci matki dziecka;
• porzucenia dziecka przez matkę.

Wypłacane świadczenie nie jest zwielokrotniane w przypadku urodzenia się większej ilości dzieci czy też objęcia opieką. Powyższe ma wyłącznie wpływ na wydłużenie okresu przyznanego świadczenia.