Słownik pojęć
§ 1.
1. Personelem/członkiem personelu jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, umowy cywilnoprawnej, członek Fundacji, a także wolontariusz i stażysta.
2. Zarządem jest organ lub osoba uprawniona do podejmowania decyzji w imieniu Fundacji.
3. Dzieckiem jest każda osoba do ukończenia 18 roku życia.
4. Opiekunem dziecka jest osoba uprawniona do reprezentacji dziecka, w szczególności rodzic lub opiekun prawny; w rozumieniu niniejszego dokumentu także rodzic zastępczy.
5. Zgoda opiekuna oznacza zgodę co najmniej jednego z rodziców/opiekunów prawnych; w razie braku porozumienia między rodzicami należy poinformować ich o konieczności rozstrzygnięcia sprawy przez sąd rodzinny.
6. Krzywdzenie dziecka oznacza popełnienie czynu zabronionego lub czynu karalnego na szkodę dziecka przez jakąkolwiek osobę (w tym członka personelu) albo zagrożenie dobra dziecka, w tym zaniedbywanie.
7. Osoba odpowiedzialna za Internet to wyznaczony przez Zarząd członek personelu sprawujący nadzór nad korzystaniem z Internetu przez dzieci na terenie Fundacji oraz nad bezpieczeństwem dzieci w Internecie.
8. Osoba odpowiedzialna za Politykę ochrony dzieci to wyznaczony przez Zarząd członek personelu sprawujący nadzór nad realizacją niniejszej Polityki.
9. Dane osobowe dziecka to wszelkie informacje umożliwiające identyfikację dziecka
Rozpoznawanie i reagowanie na czynniki ryzyka krzywdzenia dzieci
§ 2.
1. Personel posiada wiedzę i w ramach wykonywanych obowiązków zwraca uwagę na czynniki ryzyka i symptomy krzywdzenia dzieci.
2. W przypadku zidentyfikowania czynników ryzyka personel podejmuje rozmowę z opiekunami, przekazując informacje o dostępnej ofercie wsparcia i motywując do szukania pomocy.
3. Personel monitoruje sytuację i dobrostan dziecka.
4. Personel zna i stosuje zasady bezpiecznych relacji personel–dziecko oraz dziecko–dziecko. Zasady stanowią część niniejszej Polityki w Rozdziale VI.
5. Rekrutacja personelu odbywa się z uwzględnieniem zasad bezpiecznej rekrutacji opisanych w Rozdziale V.
6. Zarząd wyznacza Magdalenę Maciejewską jako osobę odpowiedzialną za przeprowadzenie wstępnej konsultacji w przypadku zaistnienia czynników ryzyka oraz nadzór nad zasadami bezpiecznych relacji w Fundacji.
Procedury interwencji w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa dziecka
§ 3.
1. Zagrożenie bezpieczeństwa dzieci może przybierać różne formy, z wykorzystaniem różnych sposobów kontaktu i komunikowania.
2. Dla potrzeb niniejszego dokumentu przyjmuje się następującą kwalifikację zagrożenia bezpieczeństwa dzieci:
a. popełniono przestępstwo na szkodę dziecka (np. wykorzystanie seksualne, znęcanie się),
b. doszło do innej formy krzywdzenia niebędącej przestępstwem (np. krzyk, kary fizyczne, poniżanie),
c. doszło do zaniedbania potrzeb życiowych dziecka (np. związanych z żywieniem, higieną, zdrowiem).
3. Wyróżnia się procedury interwencji w przypadku podejrzenia działania na szkodę dziecka przez:
a. osoby dorosłe (personel, osoby trzecie, opiekunów),
b. inne dziecko.
§ 4.
1. W przypadku powzięcia przez członka personelu podejrzenia, że dziecko jest krzywdzone, lub zgłoszenia takiej okoliczności przez dziecko albo opiekuna, członek personelu sporządza notatkę służbową i przekazuje informację Zarządowi. Notatka może mieć formę pisemną lub mailową.
2. Interwencję prowadzi Zarząd, który może wyznaczyć do tego zadania inną osobę. W razie wyznaczenia – dane tej osoby (imię, nazwisko, e-mail, telefon) podaje się do wiadomości personelu, dzieci i opiekunów.
3. Jeżeli zgłoszono krzywdzenie ze strony osoby wyznaczonej do prowadzenia interwencji, interwencję prowadzi Zarząd.
4. Jeżeli zgłoszono krzywdzenie ze strony Zarządu, a nie wyznaczono osoby do prowadzenia interwencji, działania podejmuje osoba, która dostrzegła krzywdzenie lub do której zgłoszono podejrzenie krzywdzenia.
5. Do udziału w interwencji można dopuścić specjalistów, w szczególności psychologów i pedagogów.
6. Zarząd informuje opiekunów o obowiązku zgłoszenia podejrzenia krzywdzenia dziecka do właściwej instytucji (policja/prokuratura lub sąd rodzinny, albo ośrodek pomocy społecznej).
7. Po poinformowaniu opiekunów Zarząd składa zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa do policji/prokuratury lub wniosek o wgląd w sytuację rodziny do sądu rejonowego (wydział rodzinny i nieletnich) albo do ośrodka pomocy społecznej.
8. Dalszy tok postępowania należy do kompetencji właściwych instytucji.
9. Z przebiegu każdej interwencji sporządza się kartę interwencji; karty przechowuje się w rejestrze interwencji prowadzonym przez Fundację.
10. Zarząd wyznacza Pawła Jóźwiaka jako osobę odpowiedzialną za nadzór nad kartami interwencji oraz nadzór nad procedurą „Niebieskie Karty” w Fundacji.
§ 5.
W przypadku podejrzenia, że życie dziecka jest zagrożone lub grozi mu ciężki uszczerbek na zdrowiu, należy niezwłocznie poinformować odpowiednie służby (policja, pogotowie ratunkowe), dzwoniąc pod numer 112 lub 999. Poinformowania dokonuje członek personelu, który pierwszy powziął informację o zagrożeniu, a następnie wypełnia kartę interwencji.
Krzywdzenie przez osobę dorosłą
§ 6.
1. W przypadku zgłoszenia krzywdzenia dziecka Zarząd przeprowadza rozmowę z dzieckiem i innymi osobami mającymi lub mogącymi mieć wiedzę o zdarzeniu i sytuacji dziecka, w szczególności z opiekunami. Ustalenia zapisuje się w karcie interwencji.
2. Zarząd organizuje spotkanie(a) z opiekunami, przekazuje informacje o zdarzeniu oraz o potrzebie/możliwości skorzystania ze wsparcia specjalistycznego.
3. Jeżeli wobec dziecka popełniono przestępstwo, Zarząd składa zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa do właściwej policji lub prokuratury.
4. Jeżeli z rozmowy z opiekunami wynika, że nie są zainteresowani pomocą dziecku, ignorują zdarzenie lub w inny sposób nie wspierają dziecka, Zarząd składa wniosek o wgląd w sytuację rodziny do właściwego sądu rodzinnego.
5. Jeżeli ustalenia wskazują na zaniedbywanie potrzeb dziecka, niewydolność wychowawczą rodziny, przemoc lub konieczność uruchomienia „Niebieskich Kart”, Zarząd informuje właściwy ośrodek pomocy społecznej oraz podejmuje działania adekwatne do sytuacji.
6. Jeżeli zgłoszono krzywdzenie przez członka personelu, osoba ta zostaje odsunięta od wszelkich form kontaktu z dziećmi do czasu wyjaśnienia sprawy.
7. Jeżeli członek personelu dopuścił się innej formy krzywdzenia niż przestępstwo, Zarząd bada okoliczności, wysłuchuje strony i świadków; w razie znacznego naruszenia dobra dziecka rozważa rozwiązanie współpracy lub rekomenduje takie rozwiązanie, a gdy sprawca jest pracownikiem podmiotu trzeciego – rekomenduje zakaz wstępu i/lub rozwiązanie umowy z tym podmiotem.
8. Wszystkie osoby, które w związku z wykonywaniem obowiązków powzięły informacje o krzywdzeniu dziecka, są zobowiązane do zachowania poufności, z wyjątkiem przekazywania informacji uprawnionym instytucjom w ramach działań interwencyjnych.
9. Jeżeli podejrzenie zgłosili opiekunowie, a podejrzenie nie potwierdziło się, informuje się ich o tym na piśmie.
Krzywdzenie rówieśnicze
§ 7.
1. W przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka przez inne dziecko przebywające w Fundacji przeprowadza się rozmowy: z dzieckiem podejrzewanym o krzywdzenie i jego opiekunami, z dzieckiem krzywdzonym i jego opiekunami oraz z osobami mającymi wiedzę o zdarzeniu. Ustalenia zapisuje się w kartach interwencji; dla dziecka krzywdzącego i krzywdzonego sporządza się odrębne karty.
2. Wspólnie z opiekunami dziecka krzywdzącego opracowuje się plan naprawczy.
3. Z opiekunami dziecka krzywdzonego opracowuje się plan zapewnienia mu bezpieczeństwa, w tym sposoby odizolowania od źródeł zagrożenia.
4. W trakcie rozmów należy ustalić, czy dziecko krzywdzące nie jest samo krzywdzone; w razie potwierdzenia podejmuje się interwencję także w jego sprawie.
5. Jeżeli dziecko krzywdzące nie uczestniczy w działaniach Fundacji, prowadzi się rozmowy z dzieckiem krzywdzonym i jego opiekunami oraz osobami mającymi wiedzę o zdarzeniu, a opiekunom przekazuje informacje o możliwych sposobach reakcji (sąd rodzinny, szkoła, kontakt z opiekunami dziecka krzywdzącego).
6. Jeżeli dziecko podejrzewane o krzywdzenie ma 13–17 lat i jego zachowanie stanowi czyn karalny, informuje się sąd rodzinny lub policję pisemnym zawiadomieniem.
7. Jeżeli dziecko podejrzewane o krzywdzenie ma powyżej 17 lat, a zachowanie stanowi przestępstwo, informuje się policję lub prokuraturę pisemnym zawiadomieniem.
Zasady ochrony wizerunku dziecka i danych osobowych dzieci
§ 8.
1. Fundacja zapewnia wysoki standard ochrony danych osobowych dzieci zgodnie z obowiązującym prawem.
2. Fundacja, uznając prawo dziecka do prywatności i ochrony dóbr osobistych, zapewnia ochronę wizerunku dziecka.
3. Szczegółowe zasady rejestrowania i publikacji wizerunku oraz przechowywania materiałów określa Dział VIII.
§ 9.
1. Personelowi nie wolno umożliwiać przedstawicielom mediów utrwalania wizerunku dziecka na terenie Fundacji bez pisemnej zgody opiekuna oraz zgody Zarządu.
2. Niedopuszczalne jest przekazywanie mediom danych kontaktowych do opiekuna dziecka bez wiedzy i zgody opiekuna.
3. Jeżeli wizerunek dziecka stanowi jedynie szczegół całości (zgromadzenie, krajobraz, impreza publiczna), zgoda opiekuna na utrwalanie wizerunku nie jest wymagana
§ 10.
1. Upublicznienie przez członka personelu wizerunku dziecka utrwalonego w jakiejkolwiek formie wymaga pisemnej zgody opiekuna. Dobrą praktyką jest pozyskanie zgody dziecka.
2. Zgoda powinna wskazywać, gdzie będzie umieszczony wizerunek i w jakim kontekście będzie wykorzystywany.
Zasady bezpiecznej rekrutacji personelu
§ 11.
Fundacja pozyskuje od kandydata dane pozwalające ocenić kwalifikacje i bezpieczeństwo pracy z dziećmi, w tym: wykształcenie, kwalifikacje zawodowe i przebieg zatrudnienia; zawsze gromadzi dane identyfikacyjne i kontaktowe (imiona, nazwisko, data urodzenia, dane kontaktowe).
2. Fundacja może prosić o referencje lub kontakt do osób mogących je wystawić; podstawą jest zgoda kandydata. Brak referencji nie może być jedyną podstawą odmowy zatrudnienia. Fundacja nie prowadzi samodzielnego „screeningu” kandydata w Internecie.
3. Przed dopuszczeniem do obowiązków związanych z kontaktem z dziećmi Fundacja weryfikuje kandydata w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (część z dostępem ograniczonym oraz część prowadzona w związku z postanowieniami PKDP). Do weryfikacji potrzebuje danych: imię i nazwisko, data urodzenia, PESEL, nazwisko rodowe, imię ojca, imię matki. Wydruk z rejestru przechowuje się w dokumentacji osobowej.
4. Fundacja pozyskuje informację z KRK o niekaralności w zakresie przestępstw wskazanych w dokumencie rekrutacyjnym (oraz odpowiadających im czynów z prawa obcego).
5. Jeżeli kandydat ma obywatelstwo inne niż polskie, przedkłada także informację z rejestru karnego państwa obywatelstwa (do celów pracy/wolontariatu z dziećmi), a gdy prawo tego nie przewiduje – informację z rejestru karnego albo wymagane oświadczenie.
6. Kandydat składa oświadczenie o państwach zamieszkiwania w ciągu ostatnich 20 lat (innych niż RP i państwo obywatelstwa), pod rygorem odpowiedzialności karnej.
7. Jeżeli państwo nie wydaje informacji o niekaralności lub nie prowadzi rejestru, kandydat składa oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o braku skazań i zakazów w zakresie pracy z małoletnimi.
8. Pod oświadczeniami składanymi pod rygorem odpowiedzialności karnej umieszcza się klauzulę: „Jestem świadomy/a odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”
9. W przypadkach przewidzianych prawem Fundacja żąda zaświadczenia z KRK.
10. Jeżeli nie ma możliwości przedstawienia wymaganych dokumentów, Fundacja może przyjąć oświadczenie o niekaralności oraz o braku toczących się postępowań dotyczących czynów przeciwko dzieciom; odmowa złożenia oświadczenia nie może być jedyną podstawą odmowy zatrudnienia.
Zasady bezpiecznych relacji personel–dziecko
§ 12.
1. Personel utrzymuje profesjonalną relację z dziećmi i każdorazowo ocenia, czy reakcja i działanie wobec dziecka są adekwatne, bezpieczne, uzasadnione i sprawiedliwe. Personel działa w sposób otwarty i przejrzysty dla innych, aby minimalizować ryzyko błędnej interpretacji zachowania.
2. Komunikacja z dziećmi: personel zachowuje cierpliwość i szacunek, słucha uważnie, nie zawstydza, nie upokarza, nie lekceważy i nie obraża; nie krzyczy poza sytuacjami dotyczącymi bezpieczeństwa; nie ujawnia informacji wrażliwych; informuje dziecko o decyzjach i bierze pod uwagę jego perspektywę;
respektuje prywatność, a odstąpienie od poufności wyjaśnia; dba, aby być w zasięgu wzroku lub słuchu innych, a sytuacje „sam na sam” są wyjątkowe i zgłaszane personelowi wraz z podaniem miejsca; zakazane są wulgaryzmy, niestosowne żarty, komentarze seksualne, zastraszanie, przymuszanie i groźby.
3. Działania z dziećmi: personel traktuje dzieci równo, unika faworyzowania, nie nawiązuje relacji romantycznych lub seksualnych, nie udostępnia treści erotycznych, nie proponuje
alkoholu/tytoniu/substancji, nie przyjmuje pieniędzy ani prezentów, nie wchodzi w zależności mogące rodzić zarzut nierównego traktowania; ryzykowne sytuacje zauroczenia są raportowane Zarządowi.
4. Kontakt fizyczny: zakaz przemocy, zakaz dotyku niestosownego; dopuszczalny kontakt musi wynikać z potrzeb dziecka i kontekstu; personel pyta o zgodę, obserwuje reakcję dziecka, jest gotów wyjaśnić działania; zakazane są łaskotanie, udawane walki i brutalne zabawy; przy czynnościach higienicznych kontakt jest ograniczony do niezbędnego, a co do zasady asystuje druga osoba; podczas wyjazdów wielodniowych zakazane jest spanie z dzieckiem w jednym łóżku lub pokoju.
5. Kontakty poza godzinami pracy: co do zasady zakazane są spotkania poza pracą oraz prywatne kanały komunikacji; dopuszczalne są wyłącznie kanały służbowe; spotkanie poza godzinami pracy wymaga informacji do Zarządu i zgody opiekunów.
6. Bezpieczeństwo online: personel nie nawiązuje kontaktów z dziećmi poprzez media społecznościowe (zaproszenia/akceptacje); w trakcie zajęć urządzenia osobiste są wyłączone lub wyciszone, a Bluetooth wyłączony.
Zasady dostępu dzieci do Internetu
§ 13.
1. Fundacja podejmuje działania zabezpieczające dzieci przed dostępem do treści zagrażających rozwojowi, w szczególności instaluje i aktualizuje oprogramowanie zabezpieczające.
2. Na terenie Fundacji dostęp dziecka do Internetu jest możliwy: pod nadzorem personelu na urządzeniach Fundacji; bez nadzoru na komputerach przeznaczonych do dostępu swobodnego; przez sieć Wi-Fi po podaniu hasła.
3. Przy dostępie pod nadzorem personel informuje dzieci o zasadach bezpiecznego korzystania z Internetu i czuwa nad bezpieczeństwem w czasie zajęć.
4. Fundacja zapewnia stały dostęp do materiałów edukacyjnych dotyczących bezpiecznego korzystania z Internetu przy komputerach ze swobodnym dostępem do sieci.
5. Zarząd wyznacza Dominikę Januszkiewicz jako osobę odpowiedzialną za nadzór dostępu dzieci do Internetu w Fundacji.
§ 14.
1. Osoba odpowiedzialna za Internet zapewnia zabezpieczenie sieci przed niebezpiecznymi treściami, instaluje i aktualizuje oprogramowanie oraz aktualizuje je w miarę potrzeb, co najmniej raz w miesiącu.
2. Co najmniej raz w miesiącu sprawdza, czy na komputerach ze swobodnym dostępem do Internetu nie znajdują się niebezpieczne treści; w razie ich ujawnienia ustala, kto korzystał z komputera i przekazuje informację Zarządowi.
3. Zarząd powiadamia opiekunów dziecka o zdarzeniu oraz o potrzebie/możliwości skorzystania ze wsparcia oraz o sposobach reakcji adekwatnych do sytuacji.
Szczegółowe zasady ochrony wizerunku i danych osobowych dzieci
§ 15.
Fundacja kieruje się odpowiedzialnością i rozwagą w utrwalaniu, przetwarzaniu, używaniu i publikowaniu wizerunków dzieci; celem jest dokumentowanie działań i celebrowanie sukcesów z uwzględnieniem bezpieczeństwa dzieci.
2. Dziecko ma prawo zdecydować, czy jego wizerunek zostanie zarejestrowany i jak zostanie użyty; zgoda opiekuna jest skuteczna, jeżeli opiekun i dziecko zostali poinformowani o sposobie wykorzystania i ryzykach publikacji.
3. Przed wykonaniem i publikacją zdjęcia/nagrania Fundacja pozyskuje pisemną zgodę opiekuna oraz – jako dobrą praktykę – zgodę dziecka; Fundacja wyjaśnia cel, kontekst, zasady przechowywania oraz ryzyka publikacji.
4. Fundacja nie podpisuje zdjęć/nagrań imieniem i nazwiskiem dziecka; gdy podpis jest konieczny, używa się wyłącznie imienia. Nie ujawnia się informacji wrażliwych (zdrowie, sytuacja materialna, prawna).
5. Materiały: dzieci na zdjęciach są ubrane; zdjęcia nie przedstawiają sytuacji poniżających, ośmieszających ani negatywnych; w miarę możliwości pokazują dzieci w grupie i w działaniu.
6. Nie publikuje się zdjęć dzieci, nad którymi Fundacja nie sprawuje już opieki, jeżeli brak zgody na wykorzystanie po zakończeniu współpracy.
7. Podejrzenia niewłaściwego rozpowszechniania wizerunków rejestruje się i zgłasza Zarządowi.
Rejestrowanie wizerunków do użytku Fundacji
§ 16.
1. Dzieci i opiekunowie są informowani, że wydarzenie będzie rejestrowane.
2. Zgoda opiekunów jest przyjmowana na piśmie; Fundacja uzyskuje co najmniej ustną zgodę dziecka.
3. Jeżeli rejestrację zleca się osobie zewnętrznej, Fundacja: zobowiązuje ją do przestrzegania zasad, wymaga identyfikatora, nie dopuszcza do przebywania z dziećmi bez nadzoru personelu oraz zapewnia, że zgody opiekunów zostały udzielone.
4. Jeżeli wizerunek dziecka jest jedynie szczegółem całości (zgromadzenie, krajobraz, impreza publiczna), zgoda nie jest wymagana.
Rejestrowanie wizerunków do użytku prywatnego (opiekunowie/uczestnicy wydarzeń)
§ 17.
Na początku wydarzeń Fundacja informuje, że publikowanie zdjęć/nagrań z wizerunkiem dzieci wymaga zgody opiekunów, a udostępnianie w mediach społecznościowych i serwisach otwartych nie powinno następować bez zgody; rekomenduje się weryfikację ustawień prywatności.
Rejestrowanie wizerunków przez osoby trzecie i media
§ 18.
1. Przedstawiciele mediów i inne osoby chcące zarejestrować wydarzenie i opublikować materiał zgłaszają prośbę wcześniej i uzyskują zgodę Zarządu; Fundacja zapewnia pisemne zgody opiekunów na rejestrację wizerunku dzieci.
2. Personel nie umożliwia mediom utrwalania wizerunku dziecka bez zgody opiekuna i Zarządu, nie kontaktuje mediów z dziećmi, nie przekazuje mediom kontaktu do opiekunów i nie wypowiada się o sprawie dziecka lub opiekuna.
3. Zarząd może udostępnić wybrane pomieszczenia na potrzeby nagrania, przy czym organizuje przestrzeń tak, aby uniemożliwić rejestrowanie dzieci.
Brak zgody na rejestrowanie wizerunku
§ 19.
Jeżeli dziecko lub opiekun nie wyrazi zgody, Fundacja respektuje decyzję i z wyprzedzeniem ustala sposób identyfikacji dziecka przez osobę rejestrującą tak, aby nie utrwalać wizerunku, bez wykluczania dziecka z aktywności.
Przechowywanie zdjęć i nagrań
§ 20.
1. Nośniki analogowe przechowuje się w szafie zamykanej na klucz; nośniki elektroniczne w folderze z dostępem ograniczonym do osób upoważnionych.
2. Materiałów z wizerunkami dzieci nie przechowuje się na nośnikach nieszyfrowanych ani mobilnych (telefony, pendrive).
3. Personel nie używa prywatnych urządzeń do rejestrowania wizerunków dzieci.
4. Dopuszczalne są wyłącznie urządzenia Fundacji albo urządzenia używane na zasadach zatwierdzonych pisemnie przez Zarząd.
Monitoring stosowania Polityki
§ 21.
Zarząd wyznacza Magdalenę Maciejewską jako osobę odpowiedzialną za Standardy ochrony dzieci w Fundacji, która monitoruje realizację Standardów, reaguje na sygnały naruszeń, prowadzi rejestr zgłoszeń i proponuje zmiany.