W sprawach o mniejszej społecznej szkodliwości czynów ustawodawca przewidział,
że osoba pokrzywdzona musi sama dochodzić sprawiedliwości przed sądem w ramach tzw.
trybu prywatnoskargowego.

Zdarza się tak najczęściej w sytuacjach, gdy zostaniemy pobici, a wyniku wydania
opinii przez biegłego lekarza określony zostanie tzw. skutek lekkiego naruszenia czynności
organizmu, czyli występujących przez 7 dni od daty dokonania przestępstwa (art. 157§2kk).

Innymi przestępstwami rozpoznawanymi w trybie prywatnoskargowym są
przestępstwa zniesławienia (212§1kk), zniewagi (216§1kk) czy naruszenia nietykalności
(217§1kk).

W tego typu sprawach możemy żądać od organów ściągania, aby zabezpieczyły
określone dowody czy pomogły nam ustalić dane osobowe sprawcy. Organy ścigania
przyjmują od nas stosowną skargę, z której to czynności spisują protokół. Możemy również
wnioskować, aby funkcjonariusze policji zabezpieczyli dowody rzeczowe bądź dokumenty.

Zazwyczaj funkcjonariusze pouczają pokrzywdzonego o konieczności wniesienia
samodzielnie prywatnego aktu oskarżenia do Sądu, ale zdarza się, że przesyłają skargę do
Sądu, która potem musi być uzupełniona przez oskarżyciela m.in. o opłatę sądową w
wysokości 300zł.

Prywatny akt oskarżenia powinien zawierać opis czynu zabronionego, którego
ukarania się domagamy ze wskazaniem miejsca i czasu działania sprawcy oraz kwalifikacją
prawną danego czynu (czyli wskazania czy był to czyn z art. 212kk, 216kk, 217kk czy
157§2kk).

Powinniśmy też wskazać dowody na potwierdzenie naszych twierdzeń i świadków,
którzy mają być przesłuchani wraz ze wskazaniem ich adresów, aby umożliwić ich wezwanie.

Nie zapominajmy również o wskazaniu naszego adresu, aby umożliwić nadanie
biegu sprawie.

Możemy również wskazać, żeby przeprowadzić dowody zgromadzone przez policję
w stosownym postępowaniu związanym ze zgłoszoną skargą.

Samo postępowanie sądowe poprzedza postępowanie pojednawcze przeprowadzane
również przed Sądem podczas którego Sędzia nakłania strony do pojednania się.

Pamiętajmy, żeby nie zwlekać ze złożeniem sprawy do Sądu z uwagi na krótkie
terminy przedawnienia, gdyż karalność ustaje z upływem roku od czasu, gdy pokrzywdzony
dowiedział się o osobie sprawcy przestępstwa, nie później jednak niż z upływem 3 lat od
czasu jego popełnienia (art. 101§2kk). Jeśli we wskazanym wyżej okresie rozpoczniemy
postępowanie sądowe to okres ten zostanie przedłużony o 5 lat.