Większości osób ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów kojarzy się wyłącznie z funduszem alimentacyjnym, jednakże we wskazanym akcie prawnym przewidziano również inne instrumenty pomocowe.
Przede wszystkim są to instrumenty oddziaływania na dłużnika, w celu jego aktywizacji poprzez przeprowadzenie z nim wywiadu alimentacyjnego czy wezwanie do stawienia się w Urzędzie Pracy celem aktywizacji zawodowej bądź też wykonywania pracy społecznie użytecznej. Motywujące jest również zawiadamianie organów ściganiao przestępstwie niealimentacji. Ponadto MOPS/GOPS/CUS informuje o zaległości alimentacyjnej poprzez umieszczenie dłużnika w biurze informacji kredytowej i w Krajowym Rejestrze Zadłużonych.
Dość mało znanym instrumentem jest przewidziany w ustawie instrument wobec dłużnika alimentacyjnego wystąpienia do właściwego starosty o zatrzymania uprawnień do kierowania pojazdami. Dla większości kierowców jest to bardzo dotkliwa sankcja, w której żeby odzyskać uprawnienia należy spłacić całe zadłużenie bądź płacić alimenty bieżące w wysokości co najmniej 50% należności bieżącej przez okres 6 miesięcy.
Zasadą przewidzianą przez ustawodawcę jest tymczasowość udzielonej pomocy, która następnie podlega zwrotowi przez osobę zobowiązaną do alimentów. Zdarza się, że dane rodziny żyjące razem pobierają świadczenia z funduszu alimentacyjnego, nie myśląc o tym, że narasta dług, który w przyszłości będzie trzeba spłacić, najczęściej po uzyskaniu świadczeń emerytalnych, co wiąże się z drastycznym zaskoczeniem, gdyż komornik może zająć do 60% wartości emerytury jeśli egzekwuje zadłużenia alimentacyjne, w tym na rzecz funduszu alimentacyjnego.
Pewną formą zachęty do spłaty zadłużenia jest również przewidziana możliwość umorzenia części długu alimentacyjnego wobec funduszu, w sytuacji gdy dłużnik spłaca regularnie alimenty, a zaległość jest dużej wysokości. W zależności od okresu dobrowolnego spłacania można starać się o umorzenie:
- 30% zadłużenia, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
- 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
- 100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.