W każdej sprawie cywilnej możemy wystąpić o pełnomocnika z urzędu, choć w tym przypadku jest trudniej niż w sprawach karnych, gdzie oprócz stanu majątkowego Sąd będzie brał pod wzgląd czy obiektywnie występuje potrzeba pomocy prawnej z uwagi na charakter sprawy, czy też nasze właściwości indywidualne, np. stopień niepełnosprawności.

Często zdarza się, że Sąd odmawia przyznania pełnomocnika z urzędu argumentując, że sprawa nie jest tak skomplikowana jak wydaje się wnioskującemu i tylko subiektywnie wydaje się stronie procesu, że sobie nie poradzi, gdyż sprawa jest powszechnie rozstrzygana przed Sądem.

Nie powinniśmy się tym zrażać i mimo wszystko przekonać Sąd, że np. strona przeciwna ma pełnomocnika z wyboru, a nas nie stać na fachową pomoc i w celu wyrównania szans w procesie powinniśmy też otrzymać pełnomocnika.

Oczywiście istotne jest wykazanie naszej sytuacji materialnej, tj. faktu, że nie stać nas na pełnomocnika z wyboru, gdzie powinniśmy załączyć oświadczenie o stanie rodzinnym
i majątkowym, które z łatwością znajdziemy w internecie, jak również na stronach internetowych sądów czy w samym Sądzie.

Gdy pobieramy oświadczenie z internetu to zwróćmy uwagę na aktualny jego wzór określony rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 27 kwietnia 2015r., który w trzecim pytaniu oprócz imienia i nazwiska wskazuje jeszcze na podanie nr PESEL, a w starszym wzorze było tylko imię i nazwisko. Mimo upływu 10 lat nadal zdarza się otrzymać nieaktualny druk w Sądzie.

Zwróćmy uwagę, że wypełniamy w formularzu tylko pola jasne, a nad nimi jest wskazane jakie dane powinniśmy wypełnić. Najważniejsze w treści wskazanego oświadczenia są pkt. 6 do 8, gdzie w pierwszym z nich musimy wypełnić wszystkie dochody przez nas otrzymywane, a w pkt. 7 rozpisać wydatki bieżące w taki sposób, żeby wynikało,
że nie jesteśmy w stanie poczynić oszczędności na pokrycie kosztów pełnomocnika z urzędu. Powyższe jest istotne, gdyż Sądy potrafią odmówić pełnomocnika z urzędu, gdyż stwierdzą
że powinniśmy poczynić oszczędności w kosztach bieżących, dlatego im bardziej rozpiszemy wydatki jakie ponosimy tym trudniej będzie je podważyć.

W punkcie 8, który wskazuje na inne istotne informacje warto podać informacje
np. o braku ściągalności alimentów, które powinniśmy otrzymywać i wykazaliśmy w pkt. 6 oświadczenia, co sprawia że nasze możliwości finansowe są niższe, czy też informacje
o naszym stanie zdrowia bądź stopniu niepełnosprawności, co powoduje ograniczenia naszych możliwości zarobkowych czy powoduje zwiększenie kosztów z tytułu leczenia.

Pamiętajmy, że oświadczenie składamy pod rygorem odpowiedzialności karnej,
a tym samym powinniśmy wypełnić oświadczenie z należytą starannością, a Sądy mogą zarządzić dochodzenie sprawdzające treści podane przez nas w oświadczeniu.

W przypadku odmowy przyznania pełnomocnika z urzędu możemy odwołać się
od takiego Postanowienia składając zażalenie, które nie podlega opłacie sądowej. W celu złożenia odwołania najpierw powinniśmy wystąpić o sporządzenie całości uzasadnienia Postanowienia Sądu w terminie 7 dni od doręczenia nam Postanowienia, a jeśli byliśmy na rozprawie podczas której Sąd wydał Postanowienie to od daty jego wydania i następnie złożyć odwołanie w terminie 7 dni od otrzymania Postanowienia z uzasadnieniem.