Wiele osób nie wie, że może ubiegać się od pracodawcy odprawy za śmierć osoby bliskiej. Co więcej sami pracodawcy potrafią być zdziwieni, gdy skierowane zostaje do nich tego typu żądanie.

Warunkiem, aby otrzymać tego typu świadczenie jest pozostawanie osoby zmarłej na chwilę śmierci w stosunku pracy. Bez znaczenia jest czy osoba przebywała wówczas na urlopie, nawet bezpłatnym czy została zwolniona w ramach porozumienia z pracodawcą z obowiązkiem świadczenia pracy. Ustawodawca przyznaje takie uprawnienie również pracownikom, którzy pozostają na zwolnieniu lekarskim w związku z zakończonym zatrudnieniem.

Osobami uprawnionymi do odprawy pośmiertnej jest przede wszystkim małżonek, ale również osoby uprawnione do uzyskania renty rodzinnej, więc przede wszystkim dzieci uczące się do 25 roku życia, ale również osoby będące na utrzymaniu osoby zmarłej przez okres co najmniej roku przed śmiercią.

Wysokość odprawy pośmiertnej zależy od stażu pracy zmarłego pracownika u danego pracodawcy, przy czym jeśli nastąpiło następstwo prawne pracodawcy (przejęcie zakładu pracy) bądź przekształcenie zakładu pracy to dolicza się okresy poprzednie. Odprawa należna jest w wysokości:

1. jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 10 lat;
2. trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 10 lat;
3. sześciomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 15 lat.

Świadczenie ma charakter jednorazowy i jego wysokość zależy także od ilości osób uprawnionych. Gdy uprawniona do odprawy pośmiertnej jest jedna osoba to należne jest 50% odprawy opisanej wyżej. Jeśli mamy więcej osób uprawnionych to należna jest jedna odprawa podzielona po równo pomiędzy osoby uprawnione.

Odprawa pośmiertna nie będzie przysługiwała, jeśli pracodawca ubezpieczył pracownika na życie i sfinansował w całości składkę z własnych środków, a wypłacone odszkodowanie będzie równe co najmniej należnej wg art. 93 kodeksu pracy odprawie pośmiertnej.

Pracodawca w celu ustalenia osób uprawnionych do odprawy pośmiertnej ma prawo przeprowadzić postępowanie sprawdzające i żądać od rodziny zmarłego pracownika oświadczenia co do osób uprawnionych do otrzymania odprawy pośmiertnej, w tym w szczególności ilości dzieci zmarłego i ich wieku oraz informacji czy się uczą, gdy są to dzieci pełnoletnie. Powyższe jest niezbędne do ustalenia wysokości odprawy i osób uprawnionych do jej otrzymania. W przypadku niemożliwości ustalenia kręgu uprawnionych odprawa pośmiertna wchodzi do masy spadku

Odprawa pośmiertna jest wymagalna z chwilą śmierci pracownika przy czym w praktyce pracodawca nie jest w stanie jej wypłacić póki nie przeprowadzi postępowania sprawdzającego i nie odbierze oświadczeń od członków rodziny.

Odprawa nie podlega opodatkowaniu ani opłaceniu składek ZUS i jest ustalana tak jak przy ustaleniu ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy przy ustaniu zatrudnienia.