Zdarzają się sytuację, gdy będąc właścicielem nie możemy eksmitować z naszej nieruchomości osoby, która nie posiada tytułu prawnego do jej zajmowania. Najczęściej jest to osoba, która wynajmowała nieruchomość bądź ją dzierżawiła, ale zdarzają się również przypadki tzw. użyczenia, w których umożliwiamy innej osobie korzystanie nieodpłatnie z naszej własności lub mieszkamy z kimś wspólnie, a na tle rozpadu konkubinatu czy znajomości druga osoba nie chce dobrowolnie się wyprowadzić.
W tego typu przypadkach konieczne jest zwrócenie się do Sądu o nakazanie opuszczenia nieruchomości. Warto pamiętać żeby zawrzeć również żądanie opróżnienia lokalu czy też domu z rzeczy będących własnością niechcianego domownika, gdyż w późniejszym czasie nawet jeśli dana osoba się wyprowadzi to pozostaje nam problem z rzeczami, których nie możemy zutylizować, a w zasadzie powinniśmy przechowywać do czasu odbioru bądź wystąpić do Sądu o nakazanie ich odebrania z ponownym powództwem.
Pamiętajmy, że jeśli chcemy eksmitować całą rodzinę to należy wymienić nie tylko byłego najemcę, ale również jego wszystkie dzieci oraz żonę/partnerkę. Brak wymienienia wszystkich osób może powodować, że faktycznie zostaną dalej w nieruchomości, a przede wszystkim może to stanowić problem z wykonaniem Wyroku.
Pozew o eksmisję podlega opłacie stałej równej 200zł, jednakże w każdej sprawie możemy starać się o zwolnienie od kosztów sądowych.
Sprawa w sądzie jest stosunkowo prosta, gdyż Sąd bada przede wszystkim czy pozwany ma tytuł prawny do lokalu. Zasadniczy spór sprowadza się do rozstrzygnięcia czy osobie eksmitowanej przysługuje prawo do lokalu socjalnego. O prawo do takiego lokalu mogą ubiegać się osoby w szczególności takie jak:
- kobiety w ciąży,
- małoletni,
- osoby niepełnosprawne,
- osoby ubezwłasnowolnione oraz osoby sprawującej nad nim opiekę i wspólnie z nim zamieszkałe,
- obłożnie chorzy,
- emeryci i renciści spełniający kryterium do otrzymywania świadczeń z pomocy społecznej,
- osoby bezrobotne.
Dodatkowo właściwa ze względu na miejsce położenia nieruchomości Rada Miejska bądź Rada Gminy może poszerzyć wskazany katalog. Nawet jeśli nie kwalifikujemy się do żadnej z wyżej wymienionych kategorii to jeśli nasza sytuacja materialna i rodzinna jest szczególnie trudna to Sąd może również orzec o przyznaniu lokalu socjalnego. W tym zakresie Sąd bierze pod uwagę również sposób dotychczasowego korzystania z lokalu.
Głównym problem z realizacją Wyroków eksmisyjnych jest fakt, że nie ma tzw. eksmisji na bruk, a więc właściwa gmina powinna zapewnić albo lokal socjalny, o ile taki osobie eksmitowanej przysługuje albo wyznaczyć lokal tymczasowy, który zazwyczaj jest o niskim standardzie. Przed wyznaczeniem takiego lokalu eksmisja przez komornika nie może być wykonana, a praktycznie każda gmina w Polsce boryka się z brakiem lokali socjalnych i tymczasowym, ponieważ potrzeby są większe, niż możliwości gmin w tym zakresie.
Pamiętajmy, że z pozwem o eksmisję może wystąpić nie tylko właściciel, ale również sąsiad czy współlokator, gdy dana osoba wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku bądź swoim rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie.